Polska poezja w sieci

Serwis polska-poezja.pl jest finansowany ze środków Fundacji im. Maurycego Mochnackiego

 

Polska poezja na naszej stronie i w serwisie Youtube czytana przez najlepszych polskich aktorów

Ignacy Krasicki - Szczur i kot

 

„Mnie to kadzą” – rzekł hardzie do swego rodzeństwa

Siedząc szczur na ołtarzu podczas nabożeństwa.

Wtem, gdy się dymem kadzidł zbytecznych zakrztusił,

Wpadł kot z boku na niego, porwał i udusił.

Interpretacja

Wydaje się, że gatunek bajki był jedną z ulubionych form wyrazu Ignacego Krasickiego (w 1779 r. ukazały się Bajki i przypowieści, pośmiertnie zaś w 1802 r., dzięki staraniom Franciszka Dmochowskiego, zostały wydane Bajki nowe). W swojej twórczości nawiązywał zazwyczaj albo do krótkich bajek epigramatycznych zaczerpniętych jeszcze ze starożytności, spopularyzowanych w XVIII wieku przez Gottholda E. Lassing'a, albo do ich odmiany narracyjnej rozpowszechnionej przez Jeana de la Fontaine'a. Za cel Krasicki stawiał sobie napiętnowanie ludzkich przywar m.in.: głupoty, pychy, lenistwa.

Jedną z bajek w jej epigramatycznej formie jest utwór Szczur i kot. Choć cała sytuacja przedstawiona jest w groteskowy sposób (na ołtarzu podczas nabożeństwa siedzi szczur, który przechwala się tym, że dymiące kadzidła są oznaką uwielbienia dla niego), to jednak morał, który z niej płynie, wynika przecież z obserwacji ludzkiego postępowania. Krasicki zdaje się wyśmiewać ludzką skłonność do zatracenia się w pysze, która w konsekwencji może doprowadzić do tragedii. Podobnie bowiem jak szczur, tak i człowiek, lekceważąc zdrowy rozsądek, zapomina o czekającym zagrożeniu.

Ten lapidarny utwór spełnia funkcję parenetyczną, jednak nauka z niego wypływająca nie jest przedstawiona expressis verbis. To bowiem sam czytelnik musi ją odczytać, zrozumieć, a wnioski z niej wypływające - zastosować w życiu.

Anna Czartoryska-Sziler

Kontakt

Email: fundacja@mochnacki.org

Adres korespondencyjny:
Fundacja im. Maurycego Mochnackiego
ul. Dunajewskiego 6, 31-133 Kraków, tel: 12 422 13 75

Informacje

O Projekcie

Portal polska-poezja.pl jest realizowany przez Fundację imienia Maurycego Mochnackiego. Celem projektu jest przypomnienie wybitnych tekstów poetyckich...
więcej...

Copyrigth © polska-pozja.pl 2015, projekt i wykonanie Studio graficzne Kraków