Polska poezja w sieci

Serwis polska-poezja.pl jest finansowany ze środków Fundacji im. Maurycego Mochnackiego

Mecenas portalu Polska-poezja.pl

Facebook ikona Youtube ikona

 

Polska poezja na naszej stronie i w serwisie Youtube czytana przez najlepszych polskich aktorów

Tadeusz Miciński - Ananke

 

Gwiazdy wydały nade mną sąd:

— wieczną jest ciemność, wiecznym jest błąd.

— Ty budowniku nadgwiezdnych wież

— będziesz się tułał, jak dziki zwierz,

— zapadnie każdy pod tobą ląd —

— wśród ognia zmarzniesz — stlisz się jak lont.

 

A gwiazdom odparł królewski duch: 

wam przeznaczono okrężny ruch, 

mojej wolności dowodem błąd, 

serce me dźwiga w głębinach ląd.

Poszumy płaczą mogilnych drzew, 

lecz w barce życia płynie mój śpiew.

Ja budowniczy nadgwiezdnych miast

szydzę z rozpaczy gasnących gwiazd. 

Interpretacja

Słowo ananke znaczy po grecku – przeznaczenie. Starożytni wierzyli, że przeznaczenie człowieka zapisane jest w gwiazdach; jego odczytywaniem zajmowała się astrologia, która do wieku XVII uważana była za prawomocną naukę. Dlatego w wierszu Micińskiego to gwiazdy wydają „sąd” nad człowiekiem. Nazywają go „budownikiem nadgwiezdnych wież” – tym, kto tworzy coś, co wyrasta ponad ich świat, kto nie liczy się z prawem, któremu one same podlegają. Świat, w którym bytują gwiazdy to „wieczna ciemność” nieskończonych przestworzy kosmosu, która tak przerażała Pascala; a jego prawem jest „wieczny błąd”, czyli niedostępność prawdy, nieświadomość, cechująca materialny świat przyrody, której Pascal przeciwstawiał człowieka – „trzcinę myślącą”. Gwiazdy, posłuszne wyłącznie prawom materii, nie posiadają i nie rozumieją tej władzy, jaką człowiek ma nad swoim życiem dzięki posiadaniu duszy. Toteż, wedle ich wyroku, w walce z siłami przyrody człowiek skazany jest na klęskę.

Gwiazdom odpowiada na to człowiek będący bytem duchowym – wolny i panujący nad przyrodą (i nad własną biologiczną naturą) – „królewski duch”. Jego serce „dźwiga w głębinach ląd”, to znaczy ze swej istoty ma ono oparcie w bycie niezmiennym, w przeciwieństwie do materialnego kosmosu zawieszonego w próżni. „Okrężny ruch” więzi gwiazdy na ich niezmiennych orbitach, toteż nie rozumieją one wolności człowieka, której dowodem jest błądzenie (tu słowo „błąd” występuje w innym znaczeniu niż za pierwszym razem, co poetyce nazywa się paronomazją). Owszem, człowiek jest śmiertelny („poszumy płaczą mogilnych drzew”), ale sztuka którą tworzy, żyje wiecznie. Śpiew poety płynie więc „w barce życia”, podczas gdy wszystko, co podlega determinizmowi materii, skazane jest na zagładę.

 

 

Aktualności

Kolejny wiersz Norwida w naszej Audiotece

Miło nam przedstawić Państwu kolejne nagranie, tym razem jest to wiersz Cypriana Kamila Norwida o inicipicie „Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie…” w interpretacji Włodzimierza Nurkowskiego! Zapraszamy do wysłuchania!Nagranie znaleźć można pod linkiem:h...

więcej...

Rocznica odzyskania Niepodległości

Z okazji 101. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości przypominamy wiersz Jerzego Żuławskiego „Do moich synów”. Pamiętajmy o pokoleniach Polaków, dzięki których poświęceniu odzyskaliśmy wolną Ojczyznę po 123 latach niewoli.Jerzy Żuławski - Do...

więcej...

„Reduta Ordona” dostępna w naszej Audiotece

W przeddzień Narodowego Święta Niepodległości przypominamy piękny wiersz Adama Mickiewicza, którego pokolenia młodych Polaków uczyły się na pamięć. Przed Państwem "Reduta Ordona" w interpretacji Macieja Jackowskiego! Zapraszamy do wysłuchania!Nagrani...

więcej...

„Do*** Na Alpach w Splügen 1829” dostępny w naszej Audiotece

Miło nam przedstawić Państwu kolejne nagranie, tym razem jest to wiersz Adama Mickiewicza „Do*** na Alpach w Splügen 1829” w interpretacji Bolesława Brzozowskiego! Zapraszamy do wysłuchania!Nagranie znaleźć można pod linkiem:https://polska-poezja.pl/...

więcej...

Kontakt

Email: fundacja@mochnacki.org

Adres korespondencyjny:
Fundacja im. Maurycego Mochnackiego
ul. Dunajewskiego 6, 31-133 Kraków, tel: 12 422 13 75

O Portalu

Portal polska-poezja.pl jest realizowany przez Fundację imienia Maurycego Mochnackiego. Celem projektu jest przypomnienie wybitnych tekstów poetyckich...
więcej...

Copyrigth © polska-pozja.pl 2015, projekt i wykonanie Studio graficzne Kraków