Polska poezja w sieci

Serwis polska-poezja.pl jest finansowany ze środków Fundacji im. Maurycego Mochnackiego

Mecenas portalu Polska-poezja.pl

Facebook ikona Youtube ikona

 

Polska poezja na naszej stronie i w serwisie Youtube czytana przez najlepszych polskich aktorów

Tadeusz Różewicz, jeden z najwybitniejszych polskich poetów współczesnych, prozaik, dramaturg, eseista, scenarzysta, tłumacz poezji węgierskiej, zmarł pięć lat temu we Wrocławiu.

Różewicz urodził się w 1921 r. w Radomsku, studiował historię sztuki na UJ, od końca lat 40. związany ze Śląskiem, mieszkał we Wrocławiu, gdzie zmarł 24 kwietnia 2014 roku. Był jednym z najwszechstronniejszych i najwybitniejszych twórców literatury światowej. Przez lata typowany jako kandydat do literackiej nagrody Nobla. Znany w świecie z wielu przekładów na języki obce (m.in. angielski, francuski, niemiecki, serbski, serbsko-chorwacki, szwedzki, duński, fiński), honorowany nagrodami państwowymi i międzynarodowymi. Czczony w wielu krajach, przede wszystkim bałkańskich, jako przykład wspaniałego poety o wysokim autorytecie moralnym. Prekursor awangardy w poezji i dramacie, nowator, mocno zakorzeniony w bezustannie przetwarzanej tradycji romantycznej, twórca niezależny, stroniący - mimo nacisków opinii publicznej - od polityki, wielki samotnik, przekonany o misji artysty, pojmowanej jako stan wewnętrznego skupienia, wewnętrznego nasłuchu, etycznej wrażliwości. Na pytanie: czy możliwa jest poezja po Oświęcimiu? dał własną odpowiedź, tworząc nowy typ powściągliwego wiersza, nazwany czwartym systemem wersyfikacyjnym literackiej polszczyzny (Niepokój, 1947; Czerwona rękawiczka, 1948). Nigdy niepogodzony z konsekwencjami wojny (m.in. wstrząsający tom wspomnień poświęconych zamordowanemu przez Gestapo bratu, Nasz starszy brat, 1992, opowiadania pisane od lat 50. i zebrane w różnych wydaniach prozy) tropił współczesne przejawy ludzkiego okrucieństwa. Twórca zaskakującego nurtu w polskiej literaturze, skupionego na egzystencji, którą rozumiał jako wysiłek istnienia, zmaganie z nicością (Rozmowa z księdzem, 1960; Głos Anonima, 1961; Nic w płaszczu Prospera, 1962; Twarz, 1964; Twarz trzecia, 1968). Poszukiwacz nowych form ekspresji poetyckiej odchodzący od awangardy w stronę ascetycznej prostoty, wstrząsającego skrótu, który jest także metaforą życia ludzkiego, zamkniętego aktem narodzin i aktem śmierci. "Tak, to już wszystko" - pointuje w jednym z wierszy kruchość egzystencji. Odnowiciel formy teatralnej na miarę Becketta i Ioneski, zafascynowany teatrem "otwartym" i scenicznymi sposobami wyrażania wewnętrznych niepokojów człowieka współczesnego (Kartoteka, 1968; Stara kobieta wysiaduje, 1969; Na czworakach, 1972; Kartoteka rozrzucona, 1997).

Laureat wielu nagród literackich zagranicznych i polskich, m.in. Nagrody Polskiego PEN-Clubu (1997), Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (1997), Nagrody Wielkiej Fundacji Kultury (2000), Nagrody Literackiej "Nike" (2000), "Złotego Berła" (2006), Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius za całokształt twórczości (2008), Złotego Medalu "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" (2009).

Zachęcamy do wysłuchania nagrań wierszy Tadeusza Różewicza przygotowanych w ramach Audioteki Polskiej Poezji.

/oprac. na podstawie materiałów Instytutu Książki/

/fot. https://commons.wikimedia.org/

Można powiedzieć, że luty to miesiąc jednego z najwybitniejszych polskich twórców XIX wieku, wieszcza narodowego - Zygmunta Krasińskiego. Przyszedł bowiem na świat 19 lutego 1812 roku, zmarł zaś 12 lutego 1859 roku.

Zapraszamy Państwa do wsłuchania się w jego poezję. W jej świat pomogą nam się przenieść aktorzy z Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie - Tadeusz Zięba, Sławomir Maciejewski, Rafał Szumera i Dorota Godzic.  

http://polska-poezja.pl/zygmunt-krasinski   

 

/fot. https://commons.wikimedia.org/

Właśnie dzisiaj zapadł werdykt - w wyniku głosowania internautów lekturą czytaną podczas ogólnopolskiej akcji  Narodowe Czytanie 2017 będzie "Wesele" Stanisława Wyspiańskiego. Utwór ten pokonał "Przedwiośnie" Stefana Żeromskiego, "Pamiątki Soplicy" Henryka Rzewuskiego i "Beniowskiego" Juliusza Słowackiego. Pamiętając, że Stanisław Wyspiański to nie tylko wybitny dramaturg, ale i ciekawy poeta, zapraszamy Państwa do odsłuchania interpretacji jego wierszy dostępnych w zakładce http://polska-poezja.pl/stanislaw-wyspianski.

 

/fot. https://commons.wikimedia.org/

Najpierw powstała melodia autorstwa 19-letniego kompozytora - Józefa Nikorowicza, który w marcu 1846 r. śledził z uwagą tragiczne wiadomości, jakie docierały do Lwowa z Krakowa i okolic. Był to czas upadku powstania krakowskiego i rzezi galicyjskiej, która pochłonęła życie ok. 3000 osób. W niedługim czasie do melodii powstał tekst, który napisał przyjaciel Nikorowicza, młody lwowski poeta - Kornel Ujejski.

W ten sposób stworzono pieśń, która szczególne znaczenie i popularność osiągnęła w okresie powstania styczniowego. Po powstaniu śpiewano ją jako hymn narodowy podczas manifestacji patriotycznych, a także w kościołach. Władze państw zaborczych, wydały zakaz jego wykonywania, a najwięcej wyroków skazujących za granie lub śpiewanie tej pieśni wydano w zaborze pruskim. W czasie drugiej wojny światowej melodia „Chorału”, nadana przez radio Londyn, stanowiła umowny sygnał do rozpoczęcia Powstania Warszawskiego.

 

Zapraszamy do słuchania:

http://polska-poezja.pl/lista-wierszy/243-kornel-ujejski-chora

 

/fot. https://commons.wikimedia.org/

Konstancja Benisławska to poetka żyjąca na przełomie XVIII i XIX wieku, dzisiaj niemal całkowicie zapomniana. W 1776 roku wydała zbiór poezji „Pieśni sobie śpiewane” będący formą liryki medytacyjnej. W swojej twórczości wiele czerpała z mistyków hiszpańskich, zwłaszcza z Teresy z Avila. Utwory Benisławskiej dalekie od ideałów oświeceniowych są nazywane arcydziełami poezji barokowej. Zapraszamy Państwa do wsłuchania się w tę metafizyczną, ale i mistyczną lirykę.

/fot. materiały promocyjne/

Mija już 140 lat od urodzin jednego z najciekawszych poetów dwudziestolecia międzywojennego. Z tej okazji zapraszamy Państwa do wsłuchania się wraz z polska-poezja.pl w jego utwory:

http://polska-poezja.pl/boleslaw-lesmian

/
fot. https://commons.wikimedia.org/

Miło nam poinformować, że do grona naszych lektorów dołączył znany aktor i reżyser – Włodzimierz Nurkowski.
Urodził się w 1952 r. w Krakowie. Ukończył wydział aktorski krakowskiej PWST i wydział reżyserii teatralnej. Był aktorem Teatru Ludowego i Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie. Od lat jest czynnym reżyserem. Zrealizował ponad 80 sztuk w wielu teatrach w Polsce (Kraków, Łódź, Rzeszów, Gdańsk, Bydgoszcz, Katowice, Opole). Obecnie w repertuarze Teatru Ludowego znajdują się cztery jego realizacje, w repertuarze Opery Krakowskiej zaś dwie ("Ariadna na Naxos" Richarda Straussa i  "Turek we Włoszech" Gioacchino Rossiniego). W Operze Bydgoskiej można obejrzeć jego monumentalną inscenizację "Don Carlosa" Giuseppe Verdiego. Znany jest również jako reżyser spektakli w Teatrze Telewizji, takich jak: Fryderyka ,,Intryga i miłość" Schillera, "Opowieści lasku wiedeńskiego" Ödöna von Horwatha czy "W małym domku" Tadeusza Rittnera.

 
Zdjęcie pochodzi ze strony http://www.dziennikteatralny.pl/artykuly/w-farsie-sprawdzaja-sie-aktorzy-tragiczni.html
Fot. Archiwum WN


Jest 19 września 1863 r. Warszawa. Z okna Pałacu Zamoyskich członkowie Żandarmerii Narodowej zrzucają bombę na przejeżdżającego Nowym Światem namiestnika carskiego Fiodora Berga. Zamach okazuje się nieskuteczny, zajadły rusyfikator i tłumiciel powstania styczniowego uchodzi z życiem. W odwecie pałac zostaje splądrowany przez żołnierzy rosyjskich. Mienie mieszkańców żołdacy wyrzucają na bruk, potem znoszą je pod pomnik Mikołaja Kopernika i palą. Z mieszkania siostry Fryderyka Chopina Izabeli Barcińskiej zostaje wyrzucony fortepian kompozytora. I choć "ideał sięga bruku", i choć wydaje się, że brutalna siła i zło są w stanie zniszczyć wyższe wartości, to poemat Norwida głosi nadzieję, że triumf dobra i utożsamianego z nim artyzmu jest przesądzony.

Zapraszamy do odsłuchania interpretacji poematu C.K. Norwida "Fortepian Chopina" w interpretacji Włodzimierza Nurkowskiego: https://www.youtube.com/watch?v=2wKGrJnmqZY

 /fot. https://commons.wikimedia.org/

W nocy z 29 na 30 listopada 1830 roku w Warszawie, stolicy Królestwa Polskiego wybucha powstanie listopadowe. Jedna z grup spiskowców pod wodzą Ludwika Nabielaka i Seweryna Goszczyńskiego rusza do Łazienek, aby opanować Belweder, a tam pojmać bądź zabić carskiego brata - Wielkiego Księcia Konstantego. Choć cywilnym "miatieżnikom" udaje się wkroczyć do rezydencji, cesarzewicz w kobiecym przebraniu wymyka się polskim bagnetom. Kto wie, jak potoczyłyby się losy Kongresówki, gdyby 29-letniemu poecie, autorowi "Zamku Kaniowskiego" udało się pochwycić naczelnego wodza. Być może Rzeczpospolita w granicach przedrozbiorowych wróciłaby na mapę Europy, polski romantyzm przybrałby całkiem inną formę, a wiersz o sadzeniu róż nie ujrzałby nigdy światła dziennego...

Zapraszamy do wysłuchania wiersza Seweryna Goszczyńskiego "Przy sadzeniu róż" w interpretacji Rafała Szumery.

Seweryn Goszczyński - Przy sadzeniu róż

/fot. https://commons.wikimedia.org/


W związku z Narodowym Świętem Niepodległości przypominamy Państwu postać Jerzego Żuławskiego – poety, pisarza, eseisty, filozofa, legionisty marszałka Józefa Piłsudskiego. Żuławski związany był ze środowiskiem krakowskiej bohemy artystycznej, przyjaźnił się m.in. z Kasprowiczem, Przybyszewskim, Rydlem i Tetmajerem. Traktowany jest jako prekursor polskiej literatury fantastyczno-naukowej. Był autorem m.in. popularnej „trylogii księżycowej" - "Na srebrnym globie. Rękopis z Księżyca" , "Zwycięzca" i "Stara Ziemia". Został również zapamiętany jako miłośnik i znawca Tatr.
Gdy wybuchła I wojna światowa, wstąpił do Legionów. Włączył się w walkę również poprzez współredagowanie  pisma „Do broni!".

Aby lepiej poznać twórczość Jerzego Żuławskiego, zapraszamy do wsłuchania się w jego przejmujący utwór „Do moich synów” w interpretacji Sławomira Maciejewskiego:

http://polska-poezja.pl/lista-wierszy/48-jerzy-zulawski-do-moich-synow

/fot. https://commons.wikimedia.org/

 

Wydaje się, że współczesna poezja często ucieka od odpowiedzi na najważniejsze pytania, zapętla się w meandry problemów egzystencjalnych, dławi w opisie brutalnej codzienności i wreszcie gaśnie, zlewając się z tysiącami innych głosów odkładanych na jedną z wielu półek w przedziale "współczesna poezja polska". Czas zweryfikuje, kto na stałe zapisze się w narodowej pamięci.

Dzisiaj przypada rocznica urodzin jednego z najciekawszych polskich poetów - Cypriana Kamila Norwida. Ciekawe, jak Norwid oceniłby lirykę ostatnich lat? Czy sprostalibyśmy jego wizji "oryginalności"? Być może odpowiedzi na te i na inne pytania odnajdziemy w jego utworach. Zapraszamy więc do słuchania...

/fot. https://commons.wikimedia.org/

Miło nam poinformować, że do grona lektorów Portalu polska-poezja.pl dołączył pan Rafał Szumera. Jest on absolwentem Wydziału Aktorskiego krakowskiej PWST, aktorem Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie. W teatrze PWST wystąpił w przedstawieniach „Nadobnisie i Koczkodany” w reż. Adama Nawojczyka oraz „Giganci z gór” w reżyserii Jerzego Stuhra. W Teatrze Juliusza Słowackiego można zobaczyć go w przedstawieniach: „Ziemia Obiecana” , "Czarnoksieżniku z Krainy Oz" czy "Maskaradzie" Współpracuje także z Teatrem STU oraz z Teatrem Łaźnia Nowa.

 

/fot. archiwum lektora/

Zbliża się wrzesień, szkoły znów zapełnią się gwarem i harmiderem żądnych wiedzy uczniów. My również przygotowujemy dla Państwa całkiem nowe nagrania. Mamy nadzieję, że każdy znajdzie wśród nich coś dla siebie. Pojawią się utwory zaczerpnięte zarówno z klasyki polskiej poezji, jak i te mniej znane, nierzadko niesłusznie zapomniane choć wybitne. Niespodzianką będą również interpretacje w wykonaniu nowego lektora z Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie.  Za kilka dni zdradzimy Państwu, kto nim jest...

/fot. pexels.com/

Demarczyk, Niemen, Radek - to nazwiska tylko kilku wokalistów, których przyciągał tekst autorstwa anonimowego pisarza zwanego Gallem zawarty w jego opus magnum - "Kronika i czyny książąt czyli władców polskich". Oczywiście, oryginalny tekst "Kroniki polskiej" - jak ją w skrócie zwano - został napisany w języku łacińskim. Polską wersję całej kroniki i pięknego wiersza zawdzięczamy genialnemu tłumaczeniu Romana Grodeckiego. Dzisiaj do wielkich wykonań pieśni o cudownych narodzinach Bolesława Krzywoustego dołączamy doskonałą interpretację Pani Doroty Godzic.

https://www.youtube.com/watch?v=X8Ao9XLftcE&feature=youtu.be

/fot. materiały promocyjne/

Dla fanów projektu polska-poezja.pl mamy prawdziwą niespodziankę. Do grona naszych lektorów dołączą dwa nowe głosy. Posiadaczką jednego z nich jest Pani Dorota Godzic. Ukończyła PWST w Krakowie w 1992 roku. Początkowo współpracowała z Teatrem im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie. Obecnie jest aktorką Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie, gdzie zagrała m.in. w spektaklach: Wiśniowy sad A. Czechowa (reż. M. Grabowski), Marat/SadeP. Weissa i Stracone zachody miłości W. Szekspira (reż. T. Bradecki), Dziady. Gustaw-Konrad A. Mickiewicza (reż. M. Sobociński), Pokojówki J. Geneta i Tango Piazzolla A. Burzyńskiej (reż. J. Opalski), Dzika kaczka H. Ibsena (reż. M. Łazarkiewicz), Frank V. Komedia bankierska F. Dürrenmatta (reż. K. Babicki), Tragedii Makbeta W. Szekspira (reż. Redbad Klijnstra).

W 2013 roku wraz z całym zespołem twórców spektaklu Za chwilę. Cztery sposoby na życie i jeden na śmierć w reżyserii Iwony Kempy uhonorowana została Nagrodą Teatralną im. Stanisława Wyspiańskiego, doceniającą "znakomite kreacje aktorskie i koncertową zespołową grę". 

/fot. archiwum lektora/

 

 

 

11 czerwca 2016 r. w trakcie trwania Kongresu "Polska Wielki Projekt" Jarosław Marek Rymkiewicz - wybitny poeta, pisarz, eseista, dramaturg i krytyk literacki otrzymał nagrodę im. Lecha Kaczyńskiego. 

Nagrodę ustanowiono w 2011 r.  Jest ona przyznawana polskim twórcom, których dzieła przyczyniają się do lepszego poznania i zrozumienia historii, tradycji i współczesności naszego kraju. Poprzednimi laureatami byli: Michał Lorenc, Marek Nowakowski, Jerzy Kalina, Lech Majewski, Wojciech Kilar.

Laudację na cześć uhonorowanego twórcy wygłosił dr hab. Andrzej Waśko prezes Fundacji im. Maurycego Mochnackiego. 

Sam Jarosław Marek Rymkiewicz, dziękując za wyróżnienie, powiedział: 

Dostałem w życiu wiele nagród - gdybym je zliczył, to sam bym się tym zadziwił. Ale ta nagroda, którą dziś odbieram, jest szczególna, różni się od wszystkich nagród, które dotychczas dostałem. Jest ich koroną i przez to jest dla mnie niezwykła (...).


/fot. https://commons.wikimedia.org/

 

Kontakt

Email: fundacja@mochnacki.org

Adres korespondencyjny:
Fundacja im. Maurycego Mochnackiego
ul. Dunajewskiego 6, 31-133 Kraków, tel: 12 422 13 75

O Portalu

Portal polska-poezja.pl jest realizowany przez Fundację imienia Maurycego Mochnackiego. Celem projektu jest przypomnienie wybitnych tekstów poetyckich...
więcej...

Copyrigth © polska-pozja.pl 2015, projekt i wykonanie Studio graficzne Kraków